ERZURUM KONGRESI 101 YASINDA101’inci yilini coskuyla kutladigimiz Erzurum Kongresi bize bir gerçegi daha hatirlatti. O gerçek de; yasadigimiz dünyaya aklimizi, gönlümüzü, gözümüzü ve kulagimizi kapatarak yasarsak bu körlügün bedelini agir öderiz.Medresede verilen egitimde; tarih, cografya, iktisat, fizik, kimya biyoloji, ziraat, siyaset, matematik, astronomi, felsefe, mimarlik, hukuk ve tip gibi hayati dersleri yer almiyordu. Hatta yazi tahtasi ve haritanin siniflara asilmasina karsi bir direnis vardi.Mektepler açilinca egitimde ve bilimde yüzümüzü Batiya döndük. Uzun yillar medreseli-mektepli çatismasi her alanda gün yüzüne çikti. Mektepli dünyaya aklini, gönlünü, gözünü ve kulagini açmak istiyordu. Ancak uzun yillar böyle bir egitim almadigi için yine gidip ayni kapaliliga düsüyordu.Derslerime uzun yillardir dünya haritasiyla giderim. Ögrencilerime sorarim: Kaç kent gezdiniz? Kaç müze ziyaret ettiniz? Erzurum Kongre Binasi’ni gezdiniz mi? Yurtdisina çikaniniz var mi? Evinizde gazete okunur mu? En son okudugun kitabin adini söyler misin? Küçük de olsa bir kitapliginiz var mi? Hiç fabrika, üretim yeri gezdiniz mi? Bu sene daldan hangi meyveyi kopardiniz?30 kisilik sinifta Malezya devletiyle ticaret yapmak istiyoruz. Malezya’yi Dünya haritasinda gösterecek olaniniz var mi dedigimde bir tek kisinin bile çikmadigi siniflari üzülerek müsahede ettim. Erzurum’a 4 yil üniversite tahsili için gelen gençlere Erzurum’u taniyor musunuz? Erzurum Kongre binasini gezdiniz mi dedigim de cevap hiç de istenen düzeyde degildi.Demek ki en ufak bir dünya nimeti için yapamayacagimiz gaddarlik yokken dünyadan da bu kadar uzak egitim almak isimizi oldukça zorlastirmaktadir.Bakiniz Amerika Birlesik Devletleri Baskani Thomas Woodrow Wilson (1856-1924)’un adina; 8 Ocak 1918’de “On dört maddelik Baris Sartlari ve Önerileri” yayinlandi. Kisaca Wilson Prensipleri diye adlandiriliyordu. Bu prensiplere göre Erzurum nerede kalacakti. 17 Haziran 1919’da toplanan Vilayat-i Sarkiye Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti tarafindan organize edilen Vilayet kongresinde Erzurum ve çevresinde Türk-Müslüman nüfusunun çogunlukta olduguna dikkat çekmislerdir. “Vilayat-i Sarkiye Ermenistan olamaz” diyordu Erzurumlular. Asla da olmadi, olmayacak da. Amerika neresi Erzurum neresi demeyin. Dünyanin öteki ucundan yurdunuzun kimlere nasil pay edilecegi kararlari veriliyor. Dünya siyasetinde etkin olmak böyle bir sey.Savas öncesinde Türk milletini yok etmek isteyen karsit yayinlar emperyalist ülkelerin kamuoyunda yer aliyordu. Istanbul’daki ABD’nin Büyükelçisi H. Morgenthau N.York’da 1918’de Hatiralarini yayinlar. Burada Ermenilerin masum, Türklerin ise cani rolünde oldugunu Amerika’ya gönderdigi raporlarda gerçegi örtbas ederek yaziyordu.Ingilizler ve Fransizlar Çanakkale’de hüsrana ugradiklarinda Amerika’nin savasa girmesinin gerekliligi üzerine çalisiliyorlardi. Avusturyali Von Erich FIGEL’in ifadesiyle; “Iki çok zeki hokkabaz, ( Özür dilerim: Her sahtekârliga hazir bir tarihçi ve bir Ingiliz lordu) Arnold Toynbee (188-1975) Beyefendileri The Treatmen of Armenians in The Ottoman Empire /Osmanli Imparatorlugu’nda Ermenilere Muamele) adli bir bestseller/çoksatar yazdi. Bu kitap sayesinde Amerikan Protestanlari Osmanli’ya karsi Amerika’yi savasa sokmayi basarmislardi.”Yine Amerika’da “ Turkey and The Armenian Atrocities/ Türkler ve Ermeni Mezalimi adli kasitli ve tarihi olaylari örtbas eden eserler yayinlaniyor, kamuoyu olusturuluyordu.Fransa’da Les Volontaires Armanians Sous les Drapeaux Français/ Fransiz Bayraklari Altinda Ermeni Gönüllüler” adli kitap propaganda amaçli yaziliyordu.101’inci yilini kutladigimiz bu günlerde kentimizde fotograflariyla, hatira eserleriyle, tiyatrosuyla, müzigiyle, edebiyatiyla bizim bugün bir savas müzemiz olsaydi ne de güzel olurdu. Maalesef çok konusan ancak az is yapaniz. Dünya haritasinda kendi yerimizi ve yurdumuzu bulmada zorlanan olunca hakliligimiz dünya siyasetinde haksizliga dönüstürülüyor. Bugün de ister bölücü, ister dini görünümlü terör hakkinda dis destekler nasil anlatilmaz, görsellerle ortaya konmaz!Sonuç olarak insanimizin aklini, gönlünü, gözünü ve kulagini açmak istiyorsak ilkokuldan üniversite son sinifa kadar ögrencilerimize kentimizin tarihi mekânlarini ve Kongre binamizi gezdirelim. Kongre binamizi tarihi dokümanlarla daha da zenginlestirelim. Diyanet Isleri Baskanligi, müftülüklerimiz kongre haftasi nedeniyle Erzurum Kongresi’ni camilerimizde coskuyla anlatsinlar.101’inci yilini kutladigimiz Erzurum Kongresi kutlu olsun.