Fitre vermenin önemi nedir?

Ramazan ayinda verilen fitrenin önemi nedir? Fitreyi kimler verir? Bu sorualrin cevabi haberimizde.Sual: Kimlerin fitre vermesi gerekir? Hangi ürünlerden verilebilir? CEVAP Ihtiyaci olan esyadan ve borçlarindan fazla olarak, zekât nisabi kadar mali, parasi bulunan Müslümanin fitre vermesi vacib olur. Nisaba malik degilse fitre vermesi vacib olmaz, fakat vermesi iyidir. Bir hadis-i serif: (Sadaka-i fitr, zenginlerinize bir tezkiyedir. Fakirleriniz de verirse, Allahü teâlâ onlara daha çogunu verir.) [Ebu Davud](Ramazan orucu, gökle yer arasinda durur. Sadaka-i fitr verilince yükselir.) [Ebu Hafs](Sadaka-i fitr, oruçlunun, uygunsuz sözlerinden hâsil olan günahlari temizler.) [Beyheki]Tezkiye, temize çikarma, temizleme demektir. Diger üç mezhepte, bir günlük yiyecegi olanin fitre vermesi farzdir. Hadis-i serifte, (Sadaka-i fitri, küçük büyük, zengin fakir herkesin vermesi gerekir) buyuruldu. (Ebu Davud)Dinen zengin olmayan herkes, fitre, zekât alabilir. Ihtiyaci olan esya ve borçlarindan fazla olarak, zekât nisabi kadar mali, parasi bulunan Müslümanin, fitre vermesi vacib olur. Fitre, zekât almasi, haram olur. Fitre ve kurban nisabina katilacak malin ticaret için olmasi sart olmadigi gibi, elinde bir yil kalmis olmasi da gerekmez. Hastalik gibi herhangi bir özürden dolayi oruç tutamayan kimsenin de, zenginse fitre vermesi gerekir.Ticaret için olmayan mallarin zekâti verilmez. Gelirleri nisaba dahil edilir.Nisaba malik olmayan herkes fakir sayilir, zekât alabilir. Nisaba malikse fitre vermesi vacip olur. Asgari maas alan bir kimse, borçlari çiktiktan sonra, nisaba malik ise, zengin sayilir, fitre vermesi gerekir. [Nisap, 96 gr altin veya bu degerde para, ticaret mali demektir.]Sadaka-i fitr, Ramazan-i serifte verilir. Ramazandan önce ve bayramdan sonra da vermek caizse de bayram namazindan önce verilmis olmasi daha çok sevabdir. Sâfiî’de Ramazandan önce verilmez. Bayramdan sonraya da birakilmaz.Ana babaya, dedeye, büyükanneye, evlada, toruna, hanima ve kâfire fitre verilmez. Fakir olmak sartiyla geline, kardes, hala, amca, dayi, teyze gibi akrabaya, damada, kayinvalideye, kayinpedere, kayinbiradere, üvey çocuga verilebilir. Eger salih iseler, yakin akrabaya vermek, daha çok sevab olur. Imameyn’e göre, borçlu ve fakir kimseye, hanimi fitre verebilir. (Mevkûfat)Sadaka-i fitrin miktari her yil degismez. Bir kisinin fitresi olarak her gün için degil, bir ay için yarim sa’ bugday veya un, yahut bir sa’ arpa, hurma veya kuru üzüm verilir. Yarim sa ölçek, ihtiyatli olarak 1750 gramdir. 1750 gram bugday veya un yahut 3500 gram arpa, kuru üzüm veya hurma verilir. Ya bu ürünlerden birini veya tutarini vermek gerekir. Her sene, (Bu yil fitre kaç lira?) diye sormaya lüzum yoktur.S. Ebediyye’de, Cevhere kitabindan alinarak, (Sadaka-i fitr olarak, arpa, bugday yerine kiymetleri kadar altin, gümüs veya fülus, yani bakir, bronz para [kâgit para] ve her çesit mal verilebilir) deniliyor. Ihtiyaç hâlinde, fitreyi bu kavle göre, kâgit para olarak vermek caiz olur. Bir sikinti, ihtiyaç yoksa altin olarak veya bildirilen ürünlerden vermelidir.Bir kimse, yaninda kalan ana babasinin ve âkil bâlig olan oglunun fitresini, onlardan habersiz verse, sonradan bildirmek sartiyla caiz olur. Baskalarininkini, onlar ver demeden veremez. Seferi yani yolcu olan kimsenin de, nisaba malikse fitre vermesi gerekir.Sual: Fitre ne zaman vacip olur? CEVAP Kurban bayraminin üçüncü günü nisaba malik olan zengindir. Nisap, zekât nisabi gibidir. Kurbanda farklilik söyledir: Ihtiyaci olan esyadan ve borçlarindan fazla olarak, zekât nisabi kadar mali, parasi bulunan her hür Müslümanin, Ramazan bayraminin birinci günü sabahi, tan yeri aydinlanirken, (Fitre) vermesi vacip olur. Daha önce ve daha sonra vacip olmaz. Fitre ve kurban nisabi hesabina katilacak malin ticaret için olmasi sart olmadigi gibi, elinde bir yil kalmis olmasi da lazim degildir. Bayramin birinci günü sabah namazi girdigi anda, nisap miktari kadar mala malik olmak sarttir.Sual: Fitre kimlere verilir, kimlere verilmez, zekâtin hükümleri fitrede de geçerli mi? CEVAP Evet. Yani zekâttaki gibi.Ana babaya, dedeye, büyük anneye, evlada, toruna, hanima ve kâfire fitre verilmez. Fakir olmak sarti ile kardese, geline, damada, kayinvalideye, kayinpedere, kayinbiradere, üvey çocuga, üvey babaya, üvey anneye fitre verilir. Hala, amca, dayi, teyze, kardes, kardes çocugu gibi akrabaya fitre vermek daha çok sevap olur. Imameyne göre, borçlu ve fakir kimseye, hanimi fitre verebilir.(Mevkufat)Sual: Fitredeki vekalet, zekâttaki gibi mi? CEVAP Evet.Sual: Zekât gibi, fitreyi de hediye diye vermek caiz mi? CEVAP Evet.Sual: Hurma ile iftar eden fitresini hurmadan mi verir? CEVAP Hayir. Senenin ekserisinde yedigi seyden verir.Sual: Telefonda vekalet olur mu? CEVAP Olur. E-maille de olur.Sual: 4 kisinin adam basi 1750 gram un vererek toplam 7 kilogram ile bir kisiye vekalet vererek fitresini ödemesi dogru mu? CEVAP Dogru.Sual: Bir kisiye verip (ya da daha sonra vermek üzere anlasip) bu parayla payima düsen miktarda un alarak diledigine diledigin kadar adima fitre olarak vermeye seni vekil tayin ettim dersek o da kabul ettim dese bu sekilde verilen fitre caiz midir? CEVAP O adam da un alip verirse mesele yok. Daha kolay yol: 15- 20 kisinin vekaleti alinip, alinan para ile bir çeyrek altin alinip fakire verilirse bu is halledilmis olur.Sual: Teyzeye halaya amcaya dayiya fitre ve zekât verilir mi? CEVAP Verilir.Sual: Fitre sadece fakirlere mi verilir? CEVAP Evet.Sual: Fakirler için arkadasimdan vekil olarak fitre nasil alabilirim? CEVAP Zenginlerin vekili de olabilirsin, fakirlerin de. Bir fakirden vekalet alirsin. Yani fitremi almak ve diledigin yere harcamak üzere seni vekil ettim der, sen de herkesten fitre alip diledigin yere verirsin.Sual: Esimin ve akil balig olmamis çocuklarimin onlardan habersiz ve vekaletsiz fitrelerini verebilir miyim? CEVAP Esiniz ve çocuklariniza bakmak mecburiyetinde oldugunuz için habersiz verebilirsiniz.Sual: Agabeyimin ve evli kiz kardesimin fitresini onlardan habersiz verebilir miyim? CEVAP Veremezsiniz. Bir kimse, kendi malindan, baskasi için fitre verince, o önceden emretmis ise, caiz olur. Emri ile vermemis ise, sonradan razi olsa da, caiz olmaz. Onlarin mali veya parasi ile vermis ise, razi olunca caiz olur. Yahut onlarin sizi, (Sadaka-i fitrami vermek üzere seni vekil ettim) demeleri gerekir.Sual: Bes kisinin fitrelerini vermek üzere vekilim. Fitreleri toplu olarak mi yoksa herbiri için ayri ayri mi vermeliyim? CEVAP Hepsini birden verebilirsiniz.Sual: Safii mezhebinde olan kimse ne kadar ve nasil fitre vermesi gerekir? CEVAP 1680 gram bugday, pirinç, hurma, nohut, peynir verilebilir. Bunlarin yerine kagit para verilemedigi gibi altin ve gümüs de verilemez. Ayrica sekiz sinifa verilmesi gerekir. Üç sinifa verilmesini caiz gören âlimler de varsa da bu üç sinifi bulmak çok güçtür, yok gibidir. Onun için Hanefi mezhebi taklit edilerek vermelidir.Sual: Geçmis senelerde verilmeyen fitreler verilir mi? Verilirse nasil verilir? CEVAP Verilir. Kaza edilmis olur. Aynen altin olarak verilir.Sual: Seferde oldugum için oruç tutamadim. Fitre vermem gerekir mi? CEVAP Bir özrü sebebi ile oruç tutmayanin da, sadaka-i fitr vermesi gerekir.Sual: Dogmamis anne karnindaki çocugun fitresini vermek gerekir mi? CEVAP Verilmez.Sual: Nisap miktari param var fakat 1 sene dolmadi, fitre vermem gerekiyor mu? CEVAP Fitra için bir sene gerekmez. O an nisaba malikseniz vereceksiniz.Sual: Ramazan ayinda bayram namazindan önce verilmesi gereken fitreyi, caiz olmayan kisilere verdigini bayramdan sonra ögrenen bir kisinin ne yapmasi gerekir? CEVAP Yeniden bir fakire verir.Sual: Zekâtim fitrelerimizle birlikte bir çeyrek altin tutuyor. Bir çeyrek altini hem zekâtim için hem de fitrelerim için verebilir miyim? CEVAP Evet verilir.Sual: Fitreyi fazla vermek iyi olur mu? CEVAP Elbette.Sual: Fitreyi yillarca kagit parayla veren kimsenin, altinla devir yapmasi lazim mi? CEVAP Devir yapmak iyi olur. Yapilmasa da, bir kavle göre sahihtir.Sual: Zekât ve fitre ayni kisiye verilebilir mi? CEVAP Evet.Sual: Fakir kardese fitre verilir mi? CEVAP Evet.Sual: Kiz kardesime fitre verebilir miyim? CEVAP Fitrenizi zengin degilse kiz kardesinize veya çocuklarina vermenizde mahzur yoktur.Baskasinin fitresini vermek Sual: Bir kimse, yaninda kalan ana babasinin ve âkil bâlig olan oglunun fitresini, onlardan habersiz verse, caiz olur mu? CEVAP Sonradan bildirmek sartiyla caiz olur.Delinin fitresi Sual: Delinin, fitre vermesi gerekir mi? CEVAP Evet, mali varsa fitresi kendi malindan verilir. Velisi vermezse, deli iyilesirse, eski fitrelerini de kendisi verir. Iyilesmezse, zaten sorumlu olmaz. (Dürr-ül-muhtar)Yolcu fitre verir mi? Sual: Seferi yani yolcu olan kimsenin, nisaba malikse fitre vermesi gerekir mi? CEVAP Evet, gerekir.Çocugun fitresi Sual: Küçük çocuk ve deli, zengin iseler, fitreleri kendi mallarindan verilebilir mi? CEVAP Küçük çocugun ve delinin mallari varsa, yani zengin iseler, bunlarin fitreleri kendi mallarindan verilir. Velileri vermezse, çocuk büyüyünce, deli iyilesince, eski fitrelerini de kendileri verir. Deli iyilesmezse zaten sorumlu olmaz. (S. Ebediyye)Fitrayi kâgit parayla vermek Sual: S. Ebediyye’de, Cevhere kitabindan alinarak, (Sadaka-i fitr olarak, arpa, bugday yerine kiymetleri kadar altin, gümüs veya fülus, yani bakir, bronz para [kâgit para] ve her çesit mal verilebilir) deniliyor. Ihtiyaç hâlinde, fitrayi bu kavle göre, kâgit para olarak vermekte mahzur var midir? CEVAP Ihtiyaç olursa caiz olur. Diger âlimlere de uymak için altin olarak vermek iyi olur.Fitrenin vacib olmasi Sual: S. Ebediyye’de, (Bayramin birinci günü sabah namazi girdigi anda, nisap miktari kadar mala malik olmak sarttir. O andan sonra nisaba kavusanin, dünyaya veya imana gelenin fitra vermesi vacib olmaz) deniyor. Bayramin birinci günü ögleden sonra, nisaba malik olana da fitra vermek vacib olur mu? CEVAP Vacib olmaz. (Ibni Âbidin)Vacib olmasa da, fitra az oldugu için herkesin vermesi iyi olur. Diger üç mezhepte, bir günlük yiyecegi olanin fitre vermesi farzdir. Bir hadis-i serif meali de söyledir: (Sadaka-i fitr, zenginlerinize bir tezkiyedir. Fakirleriniz de verirse, Allahü teâlâ onlara daha çogunu verir.) [Ebu Davud]Fitra verirken Sual: S. Ebediyye’de okudugumuza göre, yemin kefareti için, (On fakire her gün bir fitra degerinde baska mal vermek de olur) deniyor. Kefaret orucunu tutamayan hastalar için de, (Bir günün kefareti için, altmis fakire bir gün veya bir fakire altmis gün bir fitra degerinde baska mal vermek de olur) deniyor. Baska mal denince, din kitabi vermek daha uygun oluyor. Ilmihâl’de, (Sadaka-i fitir verirken, bir fitra degeri kadar altin, gümüs veya fülüs [kâgit para] ve her çesit mal verilebilir) diyor. Her çesit malin içine din kitabinin da girdigini anliyoruz.Fitra yerine din kitabi verebilir miyiz? CEVAP Evet, muteber bir din kitabi, mesela Islam Ahlaki kitabi da verilebilir. Ancak, bütün âlimlerin sözüne uyabilmek için, ya fitra olarak bizzat arpa, bugday, un vermeli veya degeri kadar altin veya gümüs vermelidir. Kâgit para da verilebilirse de, evla olani bunlari vermektir. Çünkü (Baska mal veya kâgit para verilmez) diyen âlimler de vardir.Kaynak:dinimizislam.com