SIIR SEVENLERE MÜJDE!

“Özgürlük! Özgürlüge sahip çikalim! Gerisini özgürlük halleder!”   Aralik /1851, Victor HugoCovit-19 salgini nedeniyle yasadigimiz ruhi tedirginligimizi, bir nebze olsun gidermek için sizleri FRANSIZ SIIRI ANTOLOJISI kitabiyla tanistirmak istedim. Bu eserin meydana çikmasinda bendenizin de tesviki oldu. Istedim siir seven dostlarim ve okurlarim Orta Çagdan günümüze resimli, açiklamali ve ansiklopedi bilgileriyle donatilmis bu degerli esere kavussunlar. Kavusup baksinlar ki; ülkemizde son yüz yilda siir yazan sairlerin ilham kaynagi kimlermis görsünler!Kitabin çevirmeni uzun yillar Agri Ibrahim Çeçen Üniversitesi’nde beraber çalistigim, azimli, kili kirk yaran, sabirli mesai arkadasim Ögretim Görevlisi Yakup Yasa Beyefendi’dir. 586 sayfa olan kitap, çiçegi burnunda terütaze ve kirkambar olarak Ikoras Yayinevinden 2020’nin Eylülünde çikti. 90 sair ve 400 siirle tanismak sanat ve edebiyatseverler için sanki kaybedilmis bir hazineye kavusmak degerinde olacaktir.Siir çevirmenligi en zor çevirmenliktir. Degerli arkadasim dört yila yakin bir emekle bu eseri ortaya koydu. Birçok kaygi tasiyordu ancak iki kaygisinin daha agir bastigina sahit oldum. Birisi; Fransizca yazilan siirin ruhunu zedelememek,  digeri ise;  metne sadik kalarak açik ve seçik bir biçimde çeviri kokusunu gidererek Türkçeyi iyi kullanmak, siire bu ruhu vermek.  Yakup hoca, her iki kaygiyi tasidigi içindir ki gerçekten güzel bir eser meydana getirdi.Iran Edebiyatinin saheserinden birisi olan Firdevs’inin Sahname’sini Türkçemize çeviren Atatürk Üniversitemizin degerli Ögretim Üyesi Prof. Dr. Nimet Yildirim’a Iran devleti 2017 yilinda çeviri dalinda ‘yilin kitabi ödülü’ nü vermisti. Sanirim Fransiz devleti de Ögretim Üyesi Yakup Yasa arkadasimin emegini takdir eder.Tadi damaginizda kalacak biçimde kisa bir siir demetiyle sizleri bas basa birakiyorum. Arzum, kendinizi bu eserden mahrum etme unutkanligina düsmezsiniz.O GÜZELIM ESKI ZAMANLARDA/Bon vieux tempsAsklar yasanirdi eskiden,Gösterissiz,  fedakârlik isteyen,Ask dolu bir öpücük, öyle ki;Tüm dünyalara bedeldi,Zira candan sevilirdi.Ve bir sevdiler mi birbirlerini,Bilir misiniz, nasil görüsürlerdi?Yirmi, otuz yil: ebediyen sürerdi,O güzelim eski zamanlarda.Kayboldu simdi askin kanunlari,Ihanet ve sahte gözyaslari,Var mi bunu göze alan biri?Önce aski gözden geçirmeli,Ve yasanmali, tipki yasandigi gibiO güzelim eski zamanlarda.Clément  Marot/ 1525YOLCULUK / Le VoyageEy Ölüm, koca kaptan, demir alma zamani simdi!Huzur yok bu diyarda, ey Ölüm! Baslasin seferimiz!Varsin zifiri karanlik kaplasin gökyüzünü, denizi,Sana ayan olsun yeter, isik dolu kalplerimiz!Uyanmamiz için bizlere zehrinden bahset!Bu ates beynimizi yaksa da, girdaba dalmak istiyoruz,Ne fark eder artik, Cehennem ya da Cennet?Meçhule yelken açip sabaha çikmak muradimiz!Baudelaire/1858NESELI ÖLÜLe Mort JoyeuxMuradim salyangoz yuvasi verimliBir yere kendim için derin bir çukur kazmak,Kart kemiklerimi güzelce serip sudakiBir köpek baligi gibi unutulusa dalmakVasiyetlerden, mezarlardan nefret ederim;Âleme yalvaracagima bir damla yas için,Sagken, basima kargalar üsüssün isterim,Parçalasin cenabet bedenimi, kana belesin.Kurtlar! Gözsüz kulaksiz kara yoldaslar,Iste size gelen hür ve neseli bir ölü var;Zevk düskünü filozoflar, les dölleri,Öyleyse birakin nedameti, enkazima girin,Ve ölüler arasindaki  su koca cansiz bedeniBaska hangi iskenceler bekliyor, söyleyin!Charles BaudelaireSADININ GÜLLERI/ Les roses de SaadiBu sabah sana gül getirmek istedim yine;Fakat onlardan öyle çoktu ki kemerimde,Simsikiydi dügümler, sigmiyordu baskasi.Dügümler açildi ve güller uçusuverdi,Rüzgârda,  gidip denize saçildi hepsi,Geri dönmemek üzere dalgalara kapildi.Dalgalar gül kirmizisi, alev alev sanki,Bu aksam gül kokusu sarmis elbisemi..Hadi kokla bendeki o gül kokulu anilari.Desbordes Valmore/1860YERGI/ épigrammeSu dünya tam bir komedi:Orada herkes kendi rolünü oynar;Sahnede, üzerinde kostümleri;Papazlar, bakanlar, fatihler;En sonda oturan biz bayagilar ise;Kuru kalabalik ve sevimsiz seyler;Oyun bizler tarafindan izlenmekte;Ama parasiyla, bizler iyi seyircileriz;Oyunu kötü oynadilar mi bir de;O zaman oyunculara yuh çekeriz!Jean- Baptiste Roussau (1671- 1741)HICRETIN DOKUZUNCU SENESI /L’an neuf de l’hegire (Mahomet/Muhammed)………………………………………………….Ben topraktan bir can, nurdan peygamberim,Isa’nin getirdigi dini tamamlamaya geldim.Ashabim, ben sabir tasiyim, Isa tatli dilliydi;………………………………………Unutmayin, ben de etten ve kemikten bir faniyim,Kuruyan bir balçiktan baska bir sey degilim,Su hayatta basima gelmeyen kalmadi,Çektigim çileler yol olsa dayanmazdi;…………………………………………………Zira sag ellerine ayi, sol ellerine ise günesiVersem de düsmanlarim inanmazdi asla,Yine de saldirirlardi su çileli yolculukta.Fakat ne olursa olsun geri adim atmadim,Bu kutsal dava ugruna tam kirk yil savastim.Çile dolu su ömrümü nihayet tamamladim.Simdi Hakk’a gidiyorum, dünyayi biraktim.…………………………….Çektiginiz bu sikintilar mutlaka son bulacak;Bu karanlik geceye elbet günes dogacak.Ashabim, asla ümidinizi kesmeyin O’ndan;Zira,  Kronnega daglarini aslan yuvasi yapan,Denizleri incilerle, geceleri ise yildizlarlaDonatan Tanri, elbette sizleri de koymaz darda.Sonra: “Yalniz O’na güvenin” diye ekledi.……………………………………………………………….Victor Hugo/ La légende des siècles, L’Islam /Asirlarin Efsanesi/IslamSon siirin tamami çok uzun oldugu için almadim.Iyi okumalar.